Geneza powstania muzeum

Idea utworzenia Muzeum Polaków Ratujących Żydów podczas II wojny światowej im. Rodziny Ulmów w Markowej (Muzeum Polaków Ratujących Żydów) pojawiła się w 2007 r. Już wkrótce (30 VI 2008 r.) Sejmik Województwa Podkarpackiego w uchwale intencyjnej stwierdził: „Istnieje potrzeba pokazania faktów – w dużej mierze nieznanych – wskazujących na udział Polaków w ratowaniu osób narodowości żydowskiej w warunkach, gdy ukrywanie Żydów przez Polaków było rygorystycznie ścigane i – w odróżnieniu od okupowanej zachodniej Europy – karane śmiercią”. Pomysłodawcami byli Bogdan Romaniuk (prezes Stowarzyszenia Szczęśliwy Dom im. Wiktorii i Józefa Ulmów z Dziećmi) i Mateusz Szpytma (inicjator budowy odsłoniętego w 2004 r. pomnika rodziny Ulmów oraz autor poświęconych im publikacji).